Hikmet-İ Teşri – Kelam, Felsefe Ve Tasavvufun Serencamı

İslami ilimlerin hemen her şubesinde kalem oynatmış velud bir alim ve “Yeni İlm-i Kelâm” hareketinin öncü isimlerinden olan İsmail Hakkı İzmirli’nin fıkıh, kelâm, felsefe ve tasavvuf disiplinlerinin kesişim noktasında bulunan en mühim çalışmalardan biri de Hikmet-i Teşrî adlı eseridir. 

On dokuzuncu yüzyılın son çeyreğinde Darülfünun bünyesinde kurulan ve bugünkü ilahiyat fakültelerinin temelini teşkil eden Ulûm-ı Âliyye-i Diniyye Şubesi müfredatında “Hikmet-i Teşrî” adlı müstakil bir ders ihdas edilmiştir. Fıkıh kürsüsü altında yer alan bu dersin temel amacı, dini hükümlerin arkasındaki ilahi gayeyi, sır ve maslahatları, daha teknik bir tabirle “makasıdü’ş-şerîa”yı akli ve felsefi bir metotla ortaya koymaktır. 

İsmail Hakkı İzmirli, takrir ettiği “Hikmet-i Teşrî” derslerini 1910 yılında kitaplaştırmış ancak dört bölüm olarak kurguladığı bu çalışmanın yalnızca hikmet kavramının felsefedeki yerini ve diğer ilimlerle ilişkisini ele alan mukaddime kısmını yayımlayabilmiştir. İşte elinizdeki bu çalışma, söz konusu mukaddimenin Osmanlıca aslından sadeleştirilerek yayına hazırlanmış transkripsiyon ve edisyon kritiğidir.